Archieven maart 2022

Herman De Croo
SI VIS PACEM PARA BELLUM? … GEWAPENDE VREDE ?

Het afgrijselijke en het helaas voor velen het verwachte is aan het gebeuren: het geografisch althans meest uitgebreide land van de wereld valt brutaal meedogenloos het grootste, in oppervlakte althans, land van Europa aan, zijn gebuur en in het oude concept van de Sovjets zijn interne ideologische en economische kolonie.

Wij geloofden er niet meer in, gelukkiglijk voor de voorbije jaren en met moeite kwam de vereniging van Europa na de laatste brutale burgeroorlog van Europa en wereldwijd uitgedeind: de Tweede Wereldoorlog 1939-1945 helend aan de oppervlakte van onze beschavingen.

In 1989 viel de Berlijnse muur, werd het Duitsland van vroeger, kleiner weliswaar, verenigd en bouwde men langzaam maar zeker met een Europese munt een sterker wordend Europa een democratisch vrijheidslievend Europees continent op met finaal 27 grote, mindergrote, meer en minder gemotiveerde landen in een zucht van lotsverbetering vrijheid en democratie.

De handelsrelaties verbeterden en de oude slogan: trade and not war … kwam, heel dikwijls terecht meer en meer naar boven.

RUSLAND: HET GROOTSTE LAND VAN DE WERELD … MET EEN ECONOMISCHE STERKTE KLEINER DAN DE BENELUX!

Meer dan 550 maal de aardrijkskundige uitgestrektheid van België, met bijna 10 tijdszones van het verre oosten naar de grenzen met Europa, is en blijft Rusland, het moederland van de vroegere Sovjet-Unie, het meest uitgestrekte land van de wereld. Het is ook immens groot en heeft op zijn oppervlakte en eronder enorme rijkdommen. Één van de grootste uitvoerders van energie zowel olie als gas, van voeding zowel graan als maïs is dit uitgestrekte land finaal dun bevolkt en onevenwichtig in zijn etnische samenstelling. 80% van de bevolking woont in het min of meer westerse gedeelte van de Oeral en een ongelooflijke corridor van een 500 km breed loopt de facto van Moskou naar Vladivostok. Doorheen op Azië verworven gedeelten, republieken met Islamitische meerderheden: een soort beschermzone waar spoorwegen, atoomenergiecentrales, economische activiteiten als een koloniaal zwaard, zeeloos, doorheen de grootste landsoppervlakte van één land loopt. Een heel complexe organisatie van 86 zogenoemde min of meer autonome republieken, een omzeggens kunstmatig onder democratische lippendienst eenheidspartij met alle politie, geheim of publiek, zware bewapening tot in het heelal, nucleair of niet, enz., enz. weegt zowel met zijn veto in de veiligheidsraad als met zijn ongelooflijke durvende ervaringen in het heelal, op militair en interventionistisch gebied een onrustig immens land aan het nabije tot het verre oosten van Europa.

WAT BLIJKBAAR NIET KON

Na de hete oorlog waar Nazi-Duitsland meer dan 25 miljoen slachtoffers maakte in het Russisch en Sovjet gebeuren van de Tweede Wereldoorlog, dacht men dat vrede en handeldrijvende betrekkingen, vernieuwde culturele banden en open grenzen, min of meer althans, evenwichten konden tot stand brengen van Washington over Moskou tot Peking. In feite van de EU en NAVO zetel van Brussel over het nabije en het verre oosten van Europa.

NIETS BLIJKT MINDER WAAR

Een keerpunt? Leverancier voor 40% van onze Europese gas, gelukkig veel, veel minder voor wat de Belgische economie betreft, gelet op de invoerhaven van Zeebrugge en zijn structuren om vloeibaar gas op te vangen, binnen de 5 grote leveranciers van het zwarte goud dat nog steeds de oliebronnen blijken te zijn, ongelooflijk rijk, in Siberië en elders van nodige, heel dikwijls schaarse grondstoffen … sterk in de wedloop naar het heelal en naar deze veel dramatischer naar de verfijnde dodende wapens wil Rusland, economisch niet veel sterker dan Spanje en met een binnenlands product lager dan dit van de Benelux, een over- of beter gezegd oppermacht wereldwijd blijven.

OEKRAÏNE

De analyse zal gemaakt moeten worden hoe een bedreigingstechnologie, om structuren en de zogenoemde openbare binnenlandse opinie wakker te houden, van wat het Russisch rijk bedreigd maakte van Oekraïne, het meest uitgestrekte land van Europa een voorwendsel tot dramatische en onmenselijk brutaal ingrijpen, invallen. Het speelt zich af desondanks dat waarheid het eerste slachtoffer van welke oorlog weze, voor onze onthutste ogen. De stemming in de zeer schaarse uitzonderlijke algemene vergaderingen van de Verenigde Naties in Washington begin maart 2022 geeft en verspreid terecht het wereldoordeel: drie vierden van de landen veroordeelden op een ondubbelzinnige wijze deze ongelooflijke barbaarse en totaal onverantwoorde en onwettelijke dodende agressie van Rusland in en tegen Oekraïne. De wellicht grootste oorlogsvluchtelingenstroom van de laatste 80 jaar is op gang gekomen. De solidariteit en de bewogen menselijkheid een troost, wellicht een magere troost.

GEWAPENDE VREDE

De nieuwe Duitse kanselier, van socialistische oorsprong, hakte met een heel grote eenparigheid de knoop door: het min of meer uit de dramatische naweeën van twee wereldoorlogen geboren nieuw Duitsland kiest voor de gewapende vrede. De Europese Unie en de vele van haar leden, lid van de loutere verdedigingsalliantie, de NAVO staan recht tegenover de uitdeinende gevaren van een Russisch, of van een deel van Russisch oeroud complex imperialisme: zijn kernnatie omringen door volgzame bufferstaten zoals het was decennialang met de oude Sovjet-Unie. Het zal onze wijze van leven en overleven beïnvloeden. De Romeinen hadden eeuwen en eeuwen terug gelijk: “si vis pacem para bellum”. “Wilt gij de vrede bewaren maakt u klaar om ze te kunnen verdedigen”. In een democratische overtuiging met het beluisteren van alle opinies, wettelijke en grondwettelijk gewaarborgd zal een deel van onze economische voorspoed ook voor de verdediging van onze waarden en de geografische ruimtes waar zij ten volle kunnen worden uitgeoefend, onmisbaar blijken. Vrijheid is niet alleen materiële vooruitgang in vrede en verdraagzaamheid, het vergt ook de bescherming van deze vooruitgang en het sterke vredesvolle maar goed gestructureerd behoud ervan. Het dramatisch verlies van duizenden levens in één van de meest brutale agressies van één land tegen een zwakkere buur zal finaal, en dat moet onze hoop blijven, de wereld na deze dramatische dagen, weken, maanden, jaren misschien een nieuw gelaat schenken: een derde wereldoorlog werd wellicht vermeden maar een gewapende vrede zal ons er in de toekomst hopelijk decennia en decennialang voor beschermen.

Herman DE CROO
Minister van Staat
Erevoorzitter van de Kamer

Archiefexpo

Toeters en Bellen.

(7 maart 2022 tot 15 april 2022)
In 2020 is de fanfarecultuur toegevoegd aan de inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed, een mooie aanleiding voor Liberas om een blik te werpen op de archieven van fanfares en harmonieën in de collectie. Liberas bewaart archiefbestanden van wel 60 verschillende fanfares en harmonieën. Deze archiefstukken getuigen van de rijke fanfarecultuur in de Vlaamse dorpen en steden, in de negentiende- en twintigste eeuw, en vormen het thema van Toeters & Bellen, de nieuwe tentoonstelling in de Blauwe Zaal van Liberas.



Paradijselijke Orchideeën

(28 april 2022 tot 31 mei 2022)
Ter gelegenheid van de 36ste Gentse Floraliën organiseert Liberas samen met de Floraliën Community een erfgoedexpo die de rijke verscheidenheid van de tropische en subtropische orchideeënwereld in kaart brengt aan de hand van litho’s en documenten uit de bibliotheek van de Floraliën, en met levende planten. De nadruk ligt op de vele geslachten die in 19de en 20ste eeuw uit hun natuurlijke habitat werden geplukt en in Europa werden ingevoerd en gecommercialiseerd..


De expo’s zijn gratis te bezoeken tijdens de kantooruren op het Kramersplein 23 in Gent en ook digitaal te bekijken via www.blauwezaal.eu

Internationaal onderwijsexpert juryvoorzitter Schoolwedstrijden 2022

Met als thema voor de editie 2022 Schoolwedstrijden “Afstandsonderwijs. Afstand van onderwijs?” slaagt het Herman De Croo Centrum er andermaal in om aan te sluiten bij de actualiteit. Juryvoorzitter is onderwijsexpert Dirk Van Damme.


Even voorstellen:
Dirk Van Damme studeerde vanaf 1974 pedagogische wetenschappen aan de Universiteit van Gent en legde er ook een doctoraat af in 1989. Sinds 1995 is hij er ook professor naast een lesopdracht aan de Vrije Universiteit van Brussel tussen 2001 en 2008. Tussen 2001 en 2008 was Van Damme ook gastprof aan de Seton Hall University in New Jersey. Tussen 2000 en 2003 was hij adviseur van de Vlaamse Gemeenschap inzake onderwijs en algemeen directeur van de Vlaamse Interuniversitaire Raad tot hij in 2003 gedelegeerd bestuurder van het Gemeenschapsonderwijs (GO) werd. Van 2004 tot 2008 was hij kabinetschef van de minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke. Van Damme was van 2008 tot mei 2021 diensthoofd van het Centre for Educational Research and Innovation van de OESO. Sinds juni 2021 is hij onderzoekshoofd Harvard-spin-off: Amerikaanse Center for Curriculum Redesign, een onderwijsspin-off van Harvard.

40 jaar Liberas (Liberaal Archief)

Op 6 maart 2022 vierde Liberas (voorheen Liberaal Archief) de 40ste verjaardag met een feestelijke zitting. Het was inderdaad op 6 maart 1982 dat er te Gent 13 mensen uit de politieke, academische en journalistieke wereld bijeenkwamen om een nieuwe vzw op te richten die de naam kreeg van Archief, Documentatie- en Onderzoekscentrum van het liberalisme. Enkele jaren na de oprichting veranderde de naam in Liberaal Archief, nog later in Liberas. De eerste maatschappelijke zetel was gevestigd in het hoofdkwartier van het Willemsfonds op de Ham in Gent. Wijlen prof. dr. Marcel Bots werd de eerste
voorzitter met vakbondsman Frans Pottie en Lucienne Herman-Michielsen als ondervoorzitters.


Het oorspronkelijke maatschappelijk doel luidde “de verzameling, inventarisatie en wetenschappelijke studie van historische en actuele informatie over het liberalisme in al zijn uitingen met het doel dit materiaal toegankelijk te maken voor een belangstellend publiek.” Mede als gevolg van het afbrokkelen van de maatschappelijke verzuiling heeft de archieforganisatie de focus verbreed. Liberas profileert zich intussen als het erfgoedcentrum voor de geschiedenis van het vrijheidsideaal in de ruimste zin van het woord. Dit manifesteert zich ook in de baseline Centrum voor de Geschiedenis van het Vrije Denken en
Handelen.


Liberas huist sinds eind de jaren 1980 in een voormalig schoolgebouw (gebouwd in de 19de eeuw) op het Kramersplein in Gent. Naast kantoorruimte en archiefdepot bevindt zich daar een publieke ontmoetingsruimte waar lezingen, boekvoorstellingen en archiefexpo’s worden georganiseerd.
Op die plek is een ruime collectie aan liberaal erfgoedmateriaal bewaard. Hoofdmoot vormt uiteraard de collectie archiefstukken van belangrijke actoren uit de 175-jarige partijpolitieke liberale geschiedenis. Heel wat belangrijke liberale figuren en organisaties uit de politieke, culturele en sociale wereld droegen hun steentje hiertoe bij. Om maar een voorbeeld te geven: minister van Staat Herman De Croo bezorgde stapels archiefmateriaal, samen intussen goed voor ongeveer 500 strekkende meter. De voorbije 40 jaar heeft Liberas niet enkel documenten verzameld. Verkiezingsmateriaal, affiches, foto’s, films, vlaggen, objecten, enz. hebben de collectie verrijkt en zijn nuttige getuigen van het verleden. Dit materiaal deelt
Liberas graag met het publiek. Op de website www.liberas.eu zijn ruim 360.000 gedigitaliseerde stukken beschikbaar. De archivarissen en onderzoekers gingen met het materiaal ook aan de slag en brengen verhalen over de geschiedenis van het liberalisme op de site www.liberasstories.eu


Met deze bloeiende werking in het achterhoofd waren er heel wat tevreden gezichten te zien op de feestzitting in maart ll. Aan de vooravond van de versoepelingen in de maatregelen ter bestrijding van het coronavirus konden oude bekenden nog eens bijpraten en het glas heffen na een lezing over grote liberale vrouwen (door Stephanie D’Hose) en een overzicht van twee jaar pandemie (door Dirk Devroey).

Minister van Staat Herman De Croo was als een van de belangrijkste archiefvormers een eregast op de feestelijke verjaardag van Liberas op 6 maart 2022.

Deze website maakt gebruik van cookies. Door verder te surfen op deze website, accepteert u het gebruik van cookies.