De Chinese oorsprong, met het Wuhanvirus, gaf aan deze pandemie de naam Covid19, verwijzende naar het einde van het jaar, waar wellicht de eerste verspreiding van deze – later wereldwijde – “infectie bedreiging” ontstond.
Wetenschappers allerhande, de “farmaceutische sector” in zijn opzoekingen en dringende omzetting in potentiële en werkbare vaccins, wellicht ook in geneesmiddelen, de onbegrensbaarheid van de besmettingen in een inter-geconnecteerde wereld, zelfs voor bijna fysisch isoleerbare delen van de aardbol, zoals Nieuw Zeeland of Australië, hebben op enkele maanden tijd de maatschappelijke, economische, culturele, maar nog veel meer de gezondheidssituatie van miljarden mensen op de aardbol door elkaar geschud.
No-man’s land
Ondanks de ongelofelijke onderzoeksmogelijkheden van universitaire en andere centra, van toplaboratoria en de samenwerking, zo goed als het kon, tussen de knapste structuren en onderzoekteams wereldwijd, bracht wereldwijd stilaan zeker een mentale, maar ook een culture, economische en maatschappelijke quasi verzegeling van zovele activiteiten en verzuchtingen teweeg.
Wij herinneren ons levendig wat de dramatische situatie was van onze Woonzorgcentra, zovele honderden en honderden – België wijd – en de onmacht die men had om de meest bedreigde oudere delen van de bevolking te beschermen en de minimale vrijwaring naar gezondheid en overlevingskansen aan te reiken. De Woonzorgcentra werden gedurende weken en maanden bijna geïsoleerd naar familie en zelfs naar medewerking toe.
Ondanks een heel sterke proportionaliteit van hoge intensiteit zorgbedden – driemaal meer proportioneel de andere ziekenhuisbedden, dan bijvoorbeeld bij buur Nederland – werden heel vlug de gevaren van een saturatie in het stilvallen van een aantal broodnodige geneeskundige en heelkundige ingrepen bereikt.
Sluiting van sectoren die men als potentiële, met een hoge virusverspreiding kon verdenken of beschouwen, werden aangepakt. Ik herinner mij nog de quasi totale stilte tijdens mijn wandeluren in de Vlaamse Ardennen, langsheen anders zo druk bereden wegen.
De federale regering, bijgestaan door georganiseerde en door wet en reglement voorziene adviesorganen, maar ook door de knapste samenwerking van laboratoria, virologen, medisch toppersoneel en researchmensen, slaagde erin wereldwijd heel vlug een parade of een eerste parade, onder vorm van vaccinatie, klaar te stomen.
België, een “pharmaland”, wereldwijd bekend, slaagde erin de eerste honderden miljoenen vaccins voor Europa, maar bijzonder voor Groot-Brittannië, en Noord-Amerika gebruiksklaar te stomen. Voor velen onder ons kreeg Corona, vrouw na man, man na vrouw, een voornaam bij het heengaan, onder bescheiden aanwezigheid van familie en vrienden… bijna 30.000 medeburgers overleden aan de Corona impact, soms in dramatische eenzaamheidsomstandigheden.
Covid21
Covid-19 gaf in de bekamping ervan flitsen van hoop en zelfs een gedeeltelijke terugkeer naar wat mijn of meer een normaal leven, in al zijn aspecten, zou kunnen worden genoemd. De hoofdregels van afstand nemen, minimale contacten – het virus wordt van mens tot mens overgedragen, op een nog niet volledig begrijpbare wijze – van superverspreiders, symptomen-loze kinderen maar besmettingsuitdragers, zo onvrijwillig en zo onverwacht enz. enz.
Nieuwe varianten, die men – om het land van oorsprong niet telkenmale kritisch te moeten noemen – kregen letters van het Griekse alfabet als doopnaam. België, in feite de grote markt van zovele honderden belangrijke publieke en private bestuurs- en beleidsconcentraties -van NAVO over de honderden Europese agentschappen, naar beroeps- en privésectoren toe – lag in de frontlinie van besmettingen en uitbraken. Covid-21 werd geboren uit de meer en meer besmettelijke varianten van de epidemie en de onverwachte hoek waar ze ontstonden.
Een aantal sectoren werden economisch en psychologisch sterk ondersteund, vergelijkingen tussen landen binnen Europa en wereldwijd, uursgewijze aangepast en de “bemaskering” van de bevolking, met haar afstand en haar individuele of collectieve vrees, scheerde in hoge bedreigingsvluchten. Sportactiviteiten, sociale ontmoetingen, huwelijken en begrafenissen, scholen en nogmaals scholen, werk – thuis of collectiever, verplaatsingen – individueel
of collectiever, alles verliep moeilijk, op de snee van de bedreigende uitbarstingen en uitbreidingen van de epidemie:
ook de vaccinatie, berekend en vlug gerealiseerd, met alle veiligheidsnormen voor de eerste pandemie – de Covid-19 bleek niet zo bestand tegen de nieuwe variaties die door onze Eerste Minister, Alexander De Croo, tot Covid-21 werd omgedoopt. Nieuwe vormen van beslissingen, van voorbereiding, van mededeling, van overtuiging, van reacties allerhande ontstonden ook in alle hoeken van ons land. In sommige steden, bijzonder buiten België, werden zij meer dan eens averechts aangebracht en beteugeld.
Anders gaan leven
Anders gaan leven, nolens volens, ongewenst, betreurd, onverteerd, in de “onmachtigheid” – zelfs van de topwetenschap en de best georganiseerde, soms extreme wijze van besturen, de lockdowns van tientallen miljoenen burgers tellende steden in China en een bijna ijzeren gordijn rondom eilandenstaten zoals Nieuw-Zeeland en eiland continenten zoals Australië – werden onverwachts de dagelijkse levensrealiteit. Vele levens werden ingekort, dramatisch lange hoogdringende behandelingen brachten verzorgings- en behandelingsinstellingen
tot een implosie, met wellicht de dramatische keuze tussen jong en oud, de overleefbaarheid van een geliefde, volgens de beschikbaarheid, soms bij lot zegt men mij, van een intensive care bed, waar de Coronazieke een meervoud van dagen vereiste, in vergelijking met andere hoogdringende therapieën.
Vertrouwen en overlevingsdurf
De maatschappij golfde op en neer, in de tijd en in de ruimte. Het beleid werd moeilijk, want complex, en soms politiek (hoe onzinnig ook) uitgevlakt en aangemoedigd, dit in een
wereld van toptechnologie en van artificiële intelligentie. Wij zelf op het zo bescheiden niveau, veranderden vele van onze activiteiten, als een uitdrukking van voorzichtigheid
en respect. De tijden zullen verbeteren, de mensheid en het ongelofelijk vernuft zal het halen, zelfs indien in tussentijd voor geliefden en bekenden het onvermijdelijk heengaan ook onverwachts te vroeg en zo moeilijk bleek.
Collectieve voorzorgen in een maatschappelijke groepsbenadering, wetenschappelijke vooruitgangssprongen in vaccins, te vernieuwen en te boosten, maximaal te verspreiden, of in medicatie toe te dienen en op te volgen, gaan de hardnekkig ingestreken plooien van een onverwachtse maatschappelijke zo diepingrijpende verandering niet doen
vergeten, maar misschien is de mensheid te kort van geheugen, ook in de doorheen haar geschiedenis herhaling van vernietigende pandemieën. Van de verschroeide aarde van de ontgoocheling en soms van de onmacht vindt men de scheuten van de vernieuwing en de hoop.